Wartość rynkowa przedsiębiorstwa – palec dotyka napisu VALUE na ciemnym tle
Strona główna » Publikacje » 21. Co to wartość księgowa i wartość rynkowa przedsiębiorstwa?

21. Co to wartość księgowa i wartość rynkowa przedsiębiorstwa?

Wartość księgowa przedsiębiorstwa to wartość wynikająca z ksiąg rachunkowych – dla całej firmy jest to wartość kapitału własnego wykazana w bilansie. Wartość rynkowa to wartość kształtowana na rynku między stronami transakcji. Wartość księgowa może być punktem wyjścia do ustalenia wartości rynkowej (np. w metodzie skorygowanych aktywów netto), ale zwykle jej nie odzwierciedla.

Krajowy Standard wyróżnia cztery standardy wartości rynkowej: godziwą wartość rynkową, wartość sprawiedliwą, wartość inwestycyjną i wartość wewnętrzną. Różnią się one założeniami co do stron transakcji i warunków jej zawarcia. Omawiam je we wpisie o standardach wartości rynkowej przedsiębiorstwa.

Pojęcie wartości księgowej i wartości rynkowej

Wartość księgowa (zwana też wartością bilansową) to wartość wynikająca z zapisów w księgach rachunkowych. Najczęściej wyceny według wartości księgowej dokonuje się na podstawie historycznych transakcji zakupów lub kosztów wytworzenia składników majątkowych pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne. Wartość księgowa nawiązując zwykle do cen historycznych abstrahuje od aktualnych realiów rynkowych.

Wartość rynkowa to wartość kształtowana na rynku w wyniku ścierania się popytu i podaży. Wyraża wysokość cen po jakich dochodzi do realizacji transakcji kupna-sprzedaży. Wartość rynkowa odzwierciedla aktualne realia i nastroje panujące na rynku.

Księgowa i rynkowa wartość przedsiębiorstwa

Zarówno wartość księgową jak i wartość rynkową przedsiębiorstwa określa się z perspektywy właścicieli (Zobacz: Co to znaczy wycenić przedsiębiorstwo?). Oznacza to zatem sensu stricte wartość kapitału własnego przedsiębiorstwa.

Z powyższego wynika, iż:

  1. Wartość księgową przedsiębiorstwa stanowi wartość bilansowa jego kapitału własnego. Jest to tym samym wartość aktywów pomniejszona o zobowiązania (stąd też nazywana jest też wartością aktywów netto).
  2. Wartość rynkowa „ujawnia się” podczas zawierania transakcji rynkowych i stanowi cenę jaką nabywca przedsiębiorstwa płaci jego dotychczasowemu właścicielowi.

Przydatność wartości księgowej przedsiębiorstwa w określaniu prognozowanej ceny zakupu/ sprzedaży podmiotu

Wartość księgowa przedsiębiorstwa zwykle istotnie różni się od wartości rynkowej albowiem zwykle:

  1. wynika z kształtowania się cen składników majątkowych w przeszłości (które mogą znacznie różnić się od aktualnych cen rynkowych)
  2. nie uwzględnia szeregu składników aktywów zwykle nieujmowanych w bilansie w szczególności o charakterze niematerialnym takich jak m.in.: marka, know-how, bazy klientów, relacje z dostawcami etc.

Z powyższego wynika, że przyjęcie, iż wartość księgowa przedsiębiorstwa jest przybliżeniem wartości rynkowej jest zwykle nieuzasadnione.

Tym niemniej wartość księgowa przedsiębiorstwa bywa niekiedy punktem wyjścia do szacowania wartości rynkowej. Dzieje się tak, gdy wyceniający zdecyduje się na wykorzystanie następujących metod wyceny:

  1. wartości skorygowanych aktywów netto (SAN), w której to metodzie punktem wyjścia są wartości bilansowe poszczególnych składników majątkowych, które następnie podlegają skorygowaniu do wartości rynkowych;
  2. wartości likwidacyjnej, w której ze swej istoty poszczególne składniki majątku korygowane są do wartości zbieżnej z możliwą do uzyskania ceną z ich sprzedaży;
  3. porównawczej z wykorzystaniem wskaźnika giełdowego P/BV (relacji ceny akcji do wartości księgowej majątku przypadającej na akcję). W metodzie tej zaobserwowany stosunek P/BV dla „podobnych” do wycenianego podmiotu spółek giełdowych, odnoszony jest do przedsiębiorstwa stanowiącego przedmiot wyceny.

Metodę skorygowanych aktywów netto, metodę likwidacyjną oraz metody porównawcze omawiam w osobnych wpisach: metoda skorygowanych aktywów netto (SAN), wycena przedsiębiorstwa w likwidacji i podejście porównawcze.

Biegły w zakresie wyceny „poszukuje” wartości rynkowej przedsiębiorstwa.

Zob. też godziwą wartość rynkową.

Masz pytania o wycenę przedsiębiorstwa? Napisz!

Jeśli przygotowujesz wycenę samodzielnie albo otrzymałeś wycenę sporządzoną przez kogoś innego i chcesz sprawdzić, czy przyjęte metody i założenia są właściwe – mogę pomóc. Prowadzę konsultacje metodyczne, sporządzam wyceny przedsiębiorstw, spółek i udziałów oraz opinie prywatne, także o wycenach i opiniach przygotowanych przez inne osoby. Najwięcej klientów mam z Poznania i Warszawy, ale wyceny sporządzam dla klientów z całej Polski. Na spotkanie dojadę w promieniu ok. 300 km od Poznania, także do Warszawy, a z pozostałymi klientami pracuję zdalnie. Więcej o moim doświadczeniu przeczytasz tutaj, a zakres usług (konsultacje, opinie i wyceny) opisuję w ofercie wycen firm i udziałów.

Masz pytanie o wycenę — zadzwoń pod numer 532 305 342 lub napisz na dstronka@dcfconsulting.eu. Pierwsza rozmowa jest bezpłatna: wspólnie ustalimy, czy wystarczy konsultacja, czy potrzebna jest wycena lub opinia.

W wiadomości opisz krótko, czego dotyczy wycena (przedsiębiorstwo, udziały, zorganizowana część przedsiębiorstwa), w jakim celu jest potrzebna i do kiedy – na tej podstawie przygotuję wstępną wycenę kosztu.

dr Dariusz Stronka, biegły sądowy wyceny przedsiębiorstw

Autor: dr Dariusz Stronka
członek SBWPwP
wpisany na listę biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w Poznaniu

Zobacz moją ofertę wycen:
→ wyceny
→ wycena przedsiębiorstwa/ wycena spółki